+90 232 445 01 24
·
[email protected]

Yetki itirazı bir ilk itiraz mıdır?

Yetki, davaya hangi yerdeki görevli mahkemenin bakacağına ilişkindir.

Genel yetkili mahkeme, tüzel kişiler için merkezinin bulunduğu yer mahkemesi; gerçek kişiler için ise, davalının yerleşim yeri mahkemesidir.  Davalı birden fazla ise ve davacı davalılardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde dava açmak için davalı gösterdiği anlaşılması halinde dürüstlük kuralına aykırılık oluşturur.

Özel yetkili mahkeme; memur, işçi, asker, öğrenci gibi bir yerde geçici olarak oturan kişilere karşı, alacak ve taşınır davaları  olması halinde geçici olarak oturulan yer mahkemesidir. Sözleşmeden doğan davalarda, sözleşmenin ifa yeri mahkemesi; haksız fiilden kaynaklanan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği ya da gelme ihtimalinin bulunduğu yer mahkemesi özel yetkili mahkemedir. Haksız fiili birden fazla kişi işlemişse, haksız fiilin gerçekleştiği yer mahkemesi ortak yetkili mahkeme, kesin yetkilidir. Davacı dilerse genel yetkili mahkemede dilerse özel yetkili mahkemede davayı açabilir.

Kesin yetki mahkeme, taşınmazın ayni hakka ilişkin, ayni hak sahipliğinde değişikliğine yol açabilecek davalarda taşınmazın bulunduğu yer mahkemesidir.

Terekenin paylaşılmasına, geçersizliğine, ölüme bağlı tasarrufun iptali ve tenkisine ilişkin davalarda ölenin son yerleşim yeri mahkemesi, kesin yetkilidir.

Kesin yetki kuralının bulunduğu durumlar haricinde, taraflar sözleşme ile  yetkili mahkemeyi kararlaştırabilirler. Yetki sözleşmesi yapabilmek için, öncelikle sözleşmenin tarafları tacir veya kamu tüzel kişisi olmalıdır. Kesin yetki kuralı olmamalıdır. Yetki sözleşmesinde uyuşmazlık ve mahkeme belirli olmalı, yetki sözleşmesi yazılı yapılmalıdır. Yetki sözleşmesi ile kesin yetki yaratılmamaktadır. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça yetki sözleşmesinde kararlaştırılmış mahkemede ancak dava açılabilecektir.

Yetki, kesin yetki olması halinde yetki itirazı ilk itiraz teşkil etmez.  Taraflar itirazlarını her aşamada ileri sürebilirler ve mahkemece her aşamada durumu kendiliğinden gözetebilecektir.

Yetkinin genel yetki, özel yetki ya da yetki sözleşmesi ile kararlaştırılması halinde yetki itirazı, ilk  itiraz teşkil eder. Cevap dilekçesinde ilk itiraz olarak, yetkili mahkemeyi doğru şekilde göstererek ileri sürülmelidir.

Yetkisizlik kararı kesinleşmişse, kararın kesinleştiği tarihten itibaren taraflardan birisi, 2 hafta içerisinde yetkisizlik kararı veren mahkemeden yetkili mahkemeye dosyanın gönderilmesini talep etmeli,  aksi takdirde dava açılmamış sayılır. Aynı dava bir kez daha açılabilir ancak zamanaşımı kesilmiş, hak düşümü süre geçmiş olabilir.

Kesin yetki halinde, her iki mahkemede aynı davada yetkisizlik kararı verirse ve her ikisi de kanun yoluna başvurmadan kesinleşirse, yargı yeri belirlenmesi yoluna gidilmelidir.  Kesin yetki hali olmadığı halde, kanun yoluna başvurulmaksızın karar kesinleşmiş olsa bile daha sonraki mahkeme bağlıdır ve yetkisizlik kararı veremez.