Şehirleşme ve yasam standartlarının gelişmesi ve tüketimin artmasıyla birlikte günümüzde geçmişe nazaran daha çok atiğin oluşmasi sonucu kaçınılmazdır. Sürdürülebilir bir gelecek için, atıkların kontrol altına alınması ve entegre yönetimin sağlanması gereklidir.
Birçok Avrupa ülkesi, evsel atıkların ayrılıştırılmasını zorunla hale getirmiş bulunmakta, hem çöpleri ayrıştırarak çevre zararlarını önlemeyi hem de atıkları geri dönüştürerek ekonomiye kazandırmayı hedefleyen politikaları olmaktadır. Sistem evsel atıkları 5 farklı kategoride toplamakta plastik, cam, kağıt /karton, metal ve biyolojik atık olmak üzere ayrılmaktadır.
Türkiye’deki mevcut atık mevzuatı değerlendirilmesi
Çevre ve Şehircilik Bakanlığımızca yürütülen Sıfır Atık Projesi kapsamında Sıfır Atık Yönetim Sistemi’nin kurulmasına ilişkin Sıfır Atık Yönetmeliği 12 Temmuz 2019 tarihinde ve 30829 sayılı Resmi Gazete ’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Yönetmelik kapsamında hammadde ve doğal kaynakların etkin yönetimi ile sürdürülebilir kalkınma ilkeleri doğrultusunda atık yönetimi süreçlerinde çevre ve insan sağlığının ve tüm kaynakların korunmasını hedefleyen sıfır atık yönetim sisteminin kurulmasına, yaygınlaştırılmasına, geliştirilmesine, izlenmesine, finansmanına, kayıt altına alınarak belgelendirilmesine ilişkin genel ilke ve esasları belirlenmiştir.
Sıfır atık nedir?
Üretim, tüketim ve hizmet süreçlerinde atık oluşumunun önlenmesi/azaltılması, yeniden kullanıma öncelik verilmesi, oluşan atıkların ise kaynağında ayrı biriktirilerek toplanması ve geri dönüşüm ve/veya geri kazanımının sağlanarak bertaraf gönderilecek atık miktarının azaltılması suretiyle çevre ve insan sağlığının ve tüm kaynakların korunmasını hedefleyen yaklaşımdır.
Yönetmelik sayesinde Türkiye’de genel ilkelerin ve uygulama esaslarının belirlenmesini sağlayarak sıfır atık vizyonunun ülke genelinde benimsenmesi, uygulanması ve yaygınlaştırılması amacını taşıyan ve 2023 yılına kadar ülkemizin tamamında sıfır atık yönetim sistem yürürlüğe girmiş ve evsel atıkların ayrıştırılıp sürdürebilir adımların temeli atılmıştır.