İşçinin ölümü halinde, işçinin hak kazandığı kıdem tazminatı alacağının kanuni mirasçılarına ödenmesi gerekmektedir. Kanuni mirasçılar işçinin ölümünden itibaren beş yıl içerisinde işverene başvurarak kıdem tazminatını talep edebilirler.
1475 sayılı İş Kanunu’nun 14. Maddesi gereğince işçinin kıdem tazminatına hak kazanabilmesi için iş akdinin en az bir yıl devam etmiş olması gerekmektedir. Bu nedenle bir yıldan kısa bir sürede iş akdi devam etmiş olan işçinin ölümü halinde mirasçıların işverenden kıdem tazminatı talep etme hakkı yoktur.
Ölüm Tazminatı Nedir? Kıdem Tazminatı Yerine Geçer Mi?
İşçinin ölümü nedeniyle mirasçılara, ölüme sebebiyet veren kusurlu kişilerce veya sigortaca ödenen paralar kıdem tazminatı yerine geçmez. Borçlar Kanunu’nun 440. maddesine göre işveren, işçinin sağ kalan eşine ve ergin olmayan çocuklarına, varsa bakmakla yükümlü olduğu kişilere, ölüm gününden başlayarak bir aylık; hizmet ilişkisi beş yıldan uzun bir süre devam etmişse, iki aylık ücret tutarında bir ödeme yapmakla yükümlüdür. Bu madde gereğince yapılan ödeme “ölüm tazminatı” olarak kabul edilir. Kıdem tazminatı ve ölüm tazminatı amaç olarak birbirinden farklı olduğu için farklı tazminatlar olarak değerlendirilmeli ve birbiri ile karıştırılmamalıdır. Bu nedenle ölüm tazminatının alınması kıdem tazminatının alınmasını engellemeyecektir.
İşçinin Kusurlu Davranışı Nedeniyle Kendi Ölümüne Sebep Olması Halinde Kıdem Tazminatı Hakkı
İncelenmesi gereken bir diğer durum ise, işçinin kusurlu davranışı ile kendi ölümüne sebep olması halidir. Yargıtay’a göre işçinin ölümüne sebep olan davranışı aynı zamanda işveren açısından sözleşmeyi haklı nedenle feshetme hakkı tanıyan nedenler arasında yer alıyorsa kıdem tazminatı hakkı doğmayacaktır. Kıdem tazminatının mirasçılara verilmesindeki amaç, murisin alacak haklarının mirasçılara devrediliyor olmasıdır. Ancak yukarıda belirtilen durumda işçi yaşamını yitirmemiş olsaydı iş akdi haklı nedenle feshedileceğinden ve kıdem tazminatı hakkı doğmayacağından mirasçılara bu hakkın verilmesi yerinde olmayacaktır.
İşçinin Gaipliği Durumunda Mirasçıları Kıdem Tazminatını Talep Edebilir Mi?
Her ne kadar İş Kanununda açık bir şekilde yer verilmemiş ise de, Medeni Kanununun 32. maddesi ve devamı hükümleri çerçevesinde, işçinin gaipliği durumunda da, kanuni mirasçılarının kıdem tazminatına hak kazandığının kabul edilmesi uygun olacaktır. Zira Medeni Kanunun 35. maddesi uyarınca, kişi hakkında mahkeme tarafından gaipliğine karar verilmesi halinde, ölüme bağlı haklar, aynen gaibin ölümü ispatlanmışçasına kullanılabilecektir.